28/09/2020 17:00:38
Bs.Dương Phương Linh
Bệnh viện Da Liễu TP.Cần Thơ
* Tác động tích cực của ánh sáng mặt trời:
- Ánh nắng mặt trời có thể làm tâm trạng phấn chấn, mặc dù tác hại tìềm ẩn thì chính xác vẫn chưa được tìm hiểu hết. Nghiên cứu chỉ ra thực tế rằng thiếu tiếp xúc với ánh nắng mặt trời khiến vitamin D suy giảm và gây ra rối loạn cảm xúc theo mùa (SAD)
- Tâm trạng phấn chấn (ngăn chặn sự rối loạn cảm xúc theo mùa (SAD). Các nghiên cứu cho thấy tỉ lệ sản sinh chất serotonin ở não bị ảnh hưởng trực tiếp bởi lượng ánh sáng mặt trời mà cơ thể tiếp xúc hôm đó. Nồng độ seronotin cao hơn trong những ngày nắng so với các ngày u ám hay nhiều mây. Seronotin là chất hóa học mạnh tiết ra ở não, kiểm soát cảm xúc và gắn liền với cảm giác hạnh phúc.
- Tương tự, những người hạn chế tiếp xúc với ánh nắng, thường là trong các tháng mùa đông ở Bắc Bán Cầu, thì có các triệu chứng trầm cảm, khó tập trung, năng lượng thấp hay suy nhược, và ngủ quá nhiều. Các triệu chứng đó cùng gọi là SAD. Nguyên nhân chính gây nên SAD thì chưa được biết, nhưng nó đươc gây ra bởi thiếu tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Nói một cách lý thuyết đó là do thiếu hụt lượng vitamin D, nhưng chưa được chứng minh.
* Tác động tiêu cực của ánh nắng mặt trời:
- Làn da bị lão hóa sớm:
+ Hầu hết chứng lão hóa da sớm xảy ra là do da tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. khiến da xuất hiện tàn nhang, đồi mồi, các mạch máu nổi trên mặt, da sần sùi, nếp nhăn da kém săn chắc và dị ứng ánh nắng.
- Chứng tăng sắc tố da
+ Đây là tình trạng da vô hại và không có gì phải lo lắng, với các đốm sậm màu xuất hiện trên da. Nó được gây ra bởi việc phơi nắng quá nhiều.
- Cháy nắng:
+ Cháy nắng là tình trạng phổ biến của da bị tổn thương bị gây ra bởi tia UVB. Biểu hiện được miêu tả là da bị đỏ, đau và bị giộp. Các triệu chứng này có thể không xuất hiện ngay lập tức mà phải mất khoảng 5 giờ sau đó. Cháy nắng có thể được ngăn ngừa bằng cách sử dụng kem chống nắng mỗi ngày và hạn chế phơi nắng khi các tia UV có cường độ mạnh nhất (từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều). Phương pháp điều trị cho cháy nắng là làm mát để giảm đau và kháng viêm, bao gồm dùng vải lanh lạnh đắp lên vùng da tổn thương và sử dụng các sản phẩm làm mát và làm dịu da
- Dị ứng:
+ Phát ban ánh sáng đa dạng (PLE) là hình thức phổ biến của việc da bị dị ứng với ánh nắng mặt trời và được chẩn đoán xảy ra ở 90% các bệnh nhân bị dị ứng. Phổ biến ở Tây Âu và ở Mỹ thì khoảng 20%. Dị ứng với ánh nắng mặt trời được kích thích bởi sự ô xi hóa của tia UVA, cho đến việc sản sinh các gốc tự do do tia UVB.
+ Mụn aestivalis (mụn Mallorca) được gây nên khi tia UV kết hợp với các thành phần trong mỹ phẩm hay kem chống nắng ví dụ như là chất chuyển thể sữa, gây nên tình trạng các nang bã nhờn bị kích thích và viêm. Mụn aestivalis ảnh hưởng 1 -2 % dân số, phụ nữ trẻ đến trung niên (25- 40 tuổi) thì bị ảnh hưởng nhiều nhất. Triệu chứng của nó thì tương tư như PLE, và rất khó để phân biệt chúng
- Ung thư da:
+ Ung thư da có thể xuất hiện trên da nếu tiếp xúc quá nhiều với ánh nắng mặt trời, do đó da mặt luôn có nguy cơ mắc bệnh. Như chứng dầy sừng quang hóa là một thương tổn tiền ung thư, và vùng da này có khả năng phát triển thành ung thư.
- Ung thư tế bào đáy:
+ Giống như những đốm nhỏ, phát triển chậm, bóng, có mài đỏ hay hồng. Nếu để tự nhiên, nó có xu hướng trở nên cứng, chảy máu và phát triển thành u nhọt. Chúng thường xuất hiện ở mặt, da đầu, tai, tay, vai hay lưng. Ung thư da tế bào vảy thường là các mảng màu hồng, chúng thường cứng và làm da đóng vảy trên bề mặt và thường thấy ở mặt, cổ, môi, tai, tay, vai, tay và chân. Chúng cũng dễ bị chảy máu và phát triển thành u nhọt.
- Dày sừng quang hóa:
+ Là các mảng da khô có vảy được gây ra bởi thương tổn do tiếp xúc với ánh nắng mặt trời trong nhiều năm liền. Chúng có thể hồng, đỏ hay nâu và rộng từ 0.5 đến 3cm và thường được thấy trên mặt (đặc biệt là trên môi, mũi và trán), cổ, cẳng tay và trên vành tai và da đầu (ở đàn ông), vùng da dưới đầu gối (ở phụ nữ).
* LÀM THẾ NÀO ĐỂ NGĂN CHẶN VÀ PHỤC HỒI CÁC TỔN THƯƠNG BỞI ÁNH NẮNG?
- Dùng các loại sản phẩm chống nắng bảo vệ da:
+ Bởi vì bản chất nhạy cảm của da mặt, và phải tiếp xúc với tia UV quanh năm, nên việc sử dụng kem chống nắng cho mặt mỗi ngày là cần thiết, và trở thành một phần của qui trình chăm sóc da hàng ngày:
- Các phương pháp khác:
+ Ngoài các loại sản phẩm chống nắng và bảo vệ da điều quan trọng là cẩn bảo vệ da mặt với mũ rộng vành hoặc ô che nắng bất kì khi nào có thể.
+ Giữ cơ thể và da luôn đủ nước bằng cách uống nhiều nước
+ Bảo vệ mắt bằng cách đeo kính mát với bộ lọc tia UV.
+ Chế độ ăn nhiều trái cây và rau củ rất giàu chất carotenoids (có màu đỏ, vàng và cam) có thể làm tăng sự bảo vệ tự nhiên của da nếu ăn trong khoảng thời gian dài. Các tác động tương tự có thể đạt được khi chế độ ăn giàu chất omega (dầu oliu, cá), vitamin C, vitamin E, ít thịt đỏ và bơ sữa.
Thời gian 20 – 30 phút thoa kem trước khi ra ngoài chính là thời gian lý tưởng để sản phẩm được hấp thụ vào da.
